Get Adobe Flash player

Σκόρπιες Εικόνες

Είδαν...Άκουσαν...

ROCK 'n ROLL

Ας ξετυλίξουμε λοιπόν την ιστορία…

Το 1934 στην ταινία “Merry Go Round” ακούγεται ένα τραγούδι με τίτλο 'Rock and Roll' αλλά και πολύ πριν εμφανιστεί σαν είδος μουσικής στις ΗΠΑ, στα μέσα της δεκαετίας του 50, οι μαύροι στην Αγγλία χρησιμοποιούσαν τον όρο Rock ‘n’ Roll σαν σεξουαλικό υπονοούμενο (σκλήρυνε και κύλα).

Όμως αυτή η «επανάσταση» δεν ξεκινά από ένα τραγούδι ή ένα σεξουαλικό υπονοούμενο αλλά ξεκινά από κάτι βαθύτερο. Ξεκινά από μια σειρά ιστορικών συγκυριών μέσα στις οποίες γεννιέται.

Και οι συγκυρίες αυτές είναι η δουλεία, η  τεχνολογία και ο πόλεμος. Γιατί και το  'Rock and Roll'  γεννιέται, ζει, μεγαλώνει και πεθαίνει.

Από τη δουλεία όσο αφορά το μουσικό αλλά και κοινωνικό  του λόγο ύπαρξης, από την τεχνολογία (εφεύρεση του ραδιοφώνου) που του δίνει τη δυνατότητα να αναπνεύσει – ζήσει και να φτάσει σε όλο τον κόσμο κι από τον πόλεμο γιατί αποκτά την ιδεολογική του ταυτότητα και  εξελίσσεται.

Όταν στην Ευρώπη γεννιόταν ο ιμπρεσιονισμός και ο σουρεαλισμός, όταν  το πνεύμα του Ρουσσώ έχει μπολιάσει τη σκέψη των ευρωπαίων, όταν ο Καρτέσιος και ο διαφωτισμός κυριαρχούν, όταν υπάρχουν ο Τολστόι, ο Ντίκενς αλλά και ο Μαρξ, στην Αμερική η δουλεία ανθίζει.

Εκατοντάδες χιλιάδων Αφρικανοί ξεριζώνονται από τη γη και  τον πολιτισμό τους,  και μεταφέρονται σε ένα νέο κόσμο, σε ένα κόσμο διαφορετικό. Σκλάβοι από διαφορετικές φυλές, πολλές φορές μάλιστα εχθρικές μεταξύ τους πρέπει πια να συνυπάρξουν στο αμερικανικό περιβάλλον. Στις αμερικάνικες φυτείες, χωρισμένοι από τις οικογένειές τους (αλλού ο άντρας, αλλού η γυναίκα και πολλές φορές αλλού τα παιδιά), ώστε να είναι καλύτερα ελεγχόμενοι.

Αλυσοδεμένοι, χτυπημένοι, βασανισμένοι με μοναδική αμοιβή για την απάνθρωπη δουλειά, την ΕΠΙΒΙΩΣΗ. (Μια από τις χιλιάδες μαρτυρίες: "Ήμουν σκλάβος για σαράντα ολόκληρα χρόνια. Με κτυπούσαν συστηματικά δύο φορές την εβδομάδα".)

Η αλήθεια είναι πως κι άλλες χώρες έχουν υπομείνει τη δουλεία και καταβάλλουν το τίμημα με τον τρόπο τους, αλλά στην Αμερική η δουλεία ήταν  πραγματικά κυρίαρχη, στον οικονομικό και κοινωνικό ιστό του έθνους και για καταλάβουμε την ουσία του 'Rock and Roll'  πρέπει να δούμε αυτό τον ιστό.

Όλες οι κοινωνίες έχουν τις «μουσικές» τους μια και η ανάγκη για έκφραση είναι δεδομένη σε κάθε ανθρώπινη ομάδα.  Στην Αμερική οι διαφορετικές αυτές ομάδες (φυλές), οι σκλάβοι είναι πια αναγκασμένοι να λειτουργήσουν σαν μια κοινωνία – ομάδα, που φυσικά θα γεννήσει τη δική της μουσική. Μια μουσική που προέρχεται από μεν από διαφορετικές κουλτούρες (βίαια αναμεμιγμένες), αλλά επιβάλλεται να εκφράσει τη κοινωνία των σκλάβων, τους πόθους τους, την καθημερινότητά τους, τις ανάγκες τους, τις ευαισθησίες τους και για να το κάνει συνθέτει με τα δεδομένα που κάθε φυλή έφερε μαζί της στις φυτείες.

Δεν είναι τυχαίο ότι στην Αμερική γεννιέται το Blues, αυτός ο σταθερός, μελαγχολικός επαναλαμβανόμενος ρυθμός που εκφράζει τον πόνο και την θλίψη και που θυμίζει πολύ το δικό μας ρεμπέτικο τραγούδι, φτιαγμένο κι αυτό από κυνηγημένους και κατατρεγμένους.

Δεν είναι τυχαίο που το Blues ανθίζει στο νότο όπου η δουλεία κυριαρχεί.

Δεν είναι τυχαίο που η θρησκευτική gospell,  τα spirituals, το Blues γεννούν το 'Rock and Roll' .

Όπως δεν είναι τυχαίο που τα «μινοράκια» φέρνουν θλίψη και νοσταλγία και τα εμβατήρια γεννούν πολεμική διάθεση, έτσι δεν είναι τυχαίο που μουσικές στηριγμένες στον επαναλαμβανόμενο και σταθερό ρυθμό, όπως το 'Rock and Roll'  βοηθούν να αντέξεις τη σκληρή κι απάνθρωπη  δουλειά.

Σ’ αυτά λοιπόν τα θεμέλια στηρίχτηκε το 'Rock and Roll'. Όμως όπως είπα αυτά είναι μόνο τα θεμέλια, γιατί το 'Rock and Roll', χώρεσε και τους λευκούς, που το βοήθησαν να  εξελιχθεί μουσικά αλλά και να δημιουργήσει μια ιδεολογική ταυτότητα που ξεπερνούσε το χρώμα. Την επαναστατική του ταυτότητα που όλοι σήμερα του αναγνωρίζουμε. Όσο κι αν άργησε η Αμερική να αποδεχτεί το νέο ρυθμό (διότι είχε μια ανακλαστική αντίδραση, σε μια μουσική που στηριζόταν σε «μαύρους» ρυθμούς)

Έγινε λοιπόν, η μουσική όλης της Αμερικής και στη συνέχεια όλου του κόσμου κι έγινε η μουσική όλου του κόσμου, γιατί το ίδιο γεννήθηκε από μια κοινωνία που περιείχε σχεδόν όλο τον κόσμο, Λευκούς και Μαύρους, Ασιάτες, και Ευρωπαίους, Ινδούς και Βραζιλιάνους κλπ., μεταφέρθηκε μέσω του ραδιοφώνου σε κάθε σπίτι, σχεδόν σ’ όλο τον κόσμο, και εξέφρασε ιδεολογικά την κοινωνική αλλαγή που επέβαλε η εξέγερση των νέων κόντρα στο κατεστημένο που γέννησε ένα παγκόσμιο πόλεμο.

Το 'Rock and Roll' μπόρεσε να ανθίσει, διότι υπήρξε και ο πόλεμος. Το 'Rock and Roll' χρειάστηκε τον πόλεμο. Κατά πάσα πιθανότητα χωρίς αυτόν δε θα είχε ιδεολογικό χαρακτήρα και θα ήταν ένα ακόμη μουσικό κίνημα. Ήταν η κατάλληλη μουσική για να εκφραστεί η νέα γενιά. Το 1960, οι 20αρηδες (γεννημένοι το 1940) δεν έχουν ζήσει τον πόλεμο. Έχουν ακούσει, έχουν απώλειες (γονείς, παππούδες,) αλλά οι ίδιοι δεν το έζησαν. Είναι όμως νωπό ακόμη το γεγονός του πολέμου και η κοινωνία ασχολείται μ’ αυτό. Οι νέοι κάνουν κριτική. Η παλιά μουσική (τα θεμέλια που λέγαμε) εκφράζει τον πόνο και τη θλίψη, εκφράζει γι’ αυτούς μιζέρια. Χρειάζονται μια νέα μουσική, που δεν θα κλαίει, αλλά θα ΑΠΑΙΤΕΙ, θα ΔΙΕΚΔΙΚΕΙ, θα έχει ΔΥΝΑΜΗ και ΚΙΝΗΣΗ. We want the world and we want it NOW”

Οι νέοι θέλουν ν’ αλλάξουν τα πάντα. Διεκδικούν τη σεξουαλική απελευθέρωση, μια διαφορετική «ηθική», θέλουν ένα κόσμο απενοχοποιημένο από τα λάθη των γονιών τους, θέλουν τη δική τους μουσική, το δικό τους ντύσιμο, τη δική τους συμπεριφορά και τέλος τη δική τους ιδεολογία κι αυτή είναι το 'Rock and Roll'.

Πιστεύω πως σήμερα οι συνθήκες ταιριάζουν πολύ με αυτές πριν απ’ τον πόλεμο. Κι όπως όλοι ξέρουμε ο  πόλεμος μετά την καταστροφή φέρνει την ανοικοδόμηση (ε πως αλλιώς θα κερδίσουν αυτοί που τον προκαλούν?) και η νέα εποχή που γεννιέται με τις εξεγέρσεις γύρω μας, το οικονομικό κραχ που πλησιάζει , μυρίζει πόλεμο, μαζί με την εξελισσόμενη επανάσταση στην τεχνολογία (διαδίκτυο κλπ), ας ετοιμαζόμαστε για το νέο and Roll'.